Omega Speedmaster “Silver Snoopy Award” – porównanie trzech wyjątkowych edycji

Choć model Speedmaster powstał w 1957 roku jako chronograf przeznaczony do sportów motorowych, to dopiero program kosmiczny NASA nadał mu status jednego z najważniejszych zegarków XX wieku. W latach 60. przeszedł serię wymagających testów prowadzonych przez agencję – testów, których nie przetrwał żaden konkurencyjny chronograf. Tak stał się oficjalnym elementem wyposażenia astronautów, noszonym równie obowiązkowo jak kombinezon czy rękawice.

To, że Speedmaster trafił na Księżyc, jest historią szeroko znaną. Mniej znany, ale równie interesujący jest epizod, który doprowadził do powstania jednej z najbardziej lubianych linii specjalnych – edycji „Silver Snoopy Award".

Dlaczego akurat Snoopy? Historia nagrody

Po tragicznym pożarze Apollo 1 w 1967 roku NASA musiała nie tylko przebudować procedury bezpieczeństwa, ale także zmienić sposób myślenia o odpowiedzialności za misje kosmiczne. Tak narodził się program Manned Spaceflight Awareness – inicjatywa przypominająca, że bezpieczeństwo lotów kosmicznych zaczyna się od codziennych decyzji podejmowanych na Ziemi.

Jednym z najważniejszych wyróżnień ustanowionych w ramach tego programu stała się Silver Snoopy Award. Jej symbolem został Snoopy – bohater komiksów „Fistaszki”, który w tamtym czasie był ikoną amerykańskiej popkultury. Charles M. Schulz, twórca postaci i wielki entuzjasta programu kosmicznego, osobiście zaprojektował grafikę przedstawiającą Snoopy’ego w skafandrze astronauty. To właśnie ona trafiła później na srebrne przypinki wręczane przez NASA.

O wyjątkowym charakterze Silver Snoopy Award decyduje jeden kluczowy fakt: nagrodę przyznają sami astronauci. To ich osobiste podziękowanie dla ludzi i firm, które bezpośrednio przyczyniły się do sukcesu misji i ich bezpiecznego powrotu na Ziemię. Każda przypinka wcześniej odbywa lot kosmiczny jako element wyposażenia misji załogowej. Gdy więc w 1970 roku takie wyróżnienie trafiło do Omegi, było to potwierdzenie, że Speedmaster odegrał w programie Apollo rolę znacznie większą niż tylko zegarek noszony przez astronautów.

Apollo 13 i rola Speedmastera

11 kwietnia 1970 roku wystartowała misja Apollo 13 – trzecia, której celem było lądowanie na Księżycu. Wszystko przebiegało zgodnie z planem aż do chwili, gdy eksplozja zbiornika tlenu w module serwisowym uszkodziła kluczowe systemy statku i wymusiła natychmiastową rezygnację z lądowania.

Załoga – Jim Lovell, Jack Swigert i Fred Haise – stanęła przed zadaniem sprowadzenia uszkodzonego statku na Ziemię, wykonując serię precyzyjnych manewrów. Najważniejszy z nich wymagał dokładnie 14-sekundowego odpalenia silnika. Pokładowa elektronika była poważnie uszkodzona, więc krytyczny czas należało odmierzyć mechanicznie. Swigert wykorzystał do tego Omega Speedmaster Professional – jedyne narzędzie, które pozostało w pełni sprawne.

Ewentualna pomyłka mogła oznaczać wejście w atmosferę pod złym kątem, co skończyłoby się katastrofą. Manewr przebiegł perfekcyjnie. Apollo 13 wodował bezpiecznie 17 kwietnia 1970 roku. NASA oficjalnie uznała rolę Speedmastera za jeden z elementów, które umożliwiły załodze powrót na Ziemię. Kilka miesięcy później astronauci przyznali Omedze Silver Snoopy Award. 

Omega Speedmaster Professional „Snoopy Award" 3578.51.00 (2003)

Kiedy w 2003 roku Omega zaprezentowała pierwszą edycję „Silver Snoopy Award”, premiera przeszła bez większego rozgłosu. Zegarek nie był powiązany z żadną konkretną rocznicą, a jego limitacja – 5441 egzemplarzy – na pierwszy rzut oka wyglądała jak losowa liczba. Dopiero po chwili zastanowienia i sprawdzeniu faktów okazuje się, że odpowiada dokładnemu czasowi trwania misji Apollo 13: 142 godzinom, 54 minutom i 41 sekundom. Można uznać to za sprytny, a może nawet nieco naciągany zabieg marketingowy, ale jednocześnie trudno zaprzeczyć, że świetnie wpisuje się w całą narrację wokół tego modelu.

Pod względem konstrukcji model z 2003 roku to najbardziej klasyczna odsłona całej linii „Snoopy”. Omega nie próbowała tu wynaleźć Speedmastera na nowo – zamiast tego subtelnie dołożyła warstwę historii do modelu, który i bez tego miał jej pod dostatkiem. Czarna tarcza w układzie tricompax, wąskie wskazówki typu baton, wypukłe szkło hesalitowe – wszystko to jest świadomym ukłonem w stronę zegarków noszonych przez astronautów podczas programu Apollo.

Jedynym elementem tarczy, który odróżnia tę edycję od standardowego Speedmastera, jest kolorowy emblemat Snoopy’ego z napisem „Eyes on the Stars” umieszczony na subtarczy małej sekundy przy godzinie 9. Ten sam motyw powtórzono na deklu w postaci lakierowanego, pełnokolorowego nadruku pod szafirowym szkłem. Za napęd odpowiada kaliber 1861 – ręcznie nakręcany mechanizm będący bezpośrednim następcą legendarnego 861. 

Choć pierwsza edycja Snoopy’ego wizualnie pozostaje bardzo bliska standardowemu modelowi, z biegiem lat zyskała silną pozycję w hierarchii kolekcjonerskiej. Na rynku wtórnym ceny zadbanych egzemplarzy z pełną dokumentacją mieszczą się dziś w przedziale 55 000 – 80 000 PLN. To kwoty wyraźnie wyższe niż w przypadku standardowych referencji z tego okresu, co pokazuje, jak mocno rynek wycenia historyczny kontekst i ograniczoną podaż.

Omega Speedmaster Professional „Silver Snoopy Award" 311.32.42.30.04.003 (2015)

Dwanaście lat później Omega wróciła do tematu – tym razem z okazji 45. rocznicy misji Apollo 13 i w zupełnie innym stylu. Edycja z 2015 roku nie jest już jedynie subtelnym nawiązaniem do historii programu Apollo. Tym razem motyw Snoopy’ego staje się jednym z głównych elementów projektu.

Najbardziej rzucającą się w oczy zmianą jest kolor tarczy. Zamiast klasycznej czerni pojawia się śnieżnobiała powierzchnia z czarnymi indeksami i napisami. Ten odwrócony względem standardowego Moonwatcha kontrast sprawia, że zegarek natychmiast wyróżnia się wśród innych Speedmasterów, a jednocześnie dobrze współgra z komiksową estetyką postaci Snoopy’ego oraz bielą skafandrów astronautów programu Apollo. Na subtarczy małej sekundy przy godzinie 9 Snoopy przedstawiony jest w pozycji leżącej, a obok umieszczono dymek z napisem „Failure is not an option”. Hasło to większość z nas kojarzy dziś przede wszystkim z filmem „Apollo 13” i rolą Eda Harrisa, choć w rzeczywistości nie było dosłownym cytatem z wydarzeń z 1970 roku.

Między godziną 12 a 3 Omega dodała sekwencję 14 miniaturowych ramek komiksowych z pytaniem „What could you do in 14 seconds?”. To bezpośrednie nawiązanie do jednego z manewrów wykonanych podczas dramatycznych momentów misji Apollo 13. Po zmroku Super-LumiNova pokrywa indeksy, wskazówki, sylwetkę Snoopy’ego oraz część napisów, dzięki czemu tarcza zyskuje zupełnie inny wygląd.

Tym razem Omega zdecydowała się również na pełny dekiel. W jego centrum umieszczono trójwymiarowy medalion z wizerunkiem astronauty Snoopy’ego, wykonany ze srebra próby 925 i osadzony na tle głębokiej niebieskiej emalii. To jeden z najbardziej charakterystycznych elementów tego modelu i detal wykonany z dużą dbałością o wykończenie.

Za napęd odpowiada znany z poprzedniej edycji ręcznie nakręcany kaliber 1861 – mechanizm bezpośrednio wywodzący się z konstrukcji stosowanych w Moonwatchach z epoki Apollo. Zegarek zestawiono z czarnym nylonowym paskiem, który podkreśla narzędziowy charakter Speedmastera.

Limitacja wynosi 1970 egzemplarzy – jako bezpośrednie odniesienie do roku, w którym Omega otrzymała nagrodę Silver Snoopy Award. Model wyprzedał się bardzo szybko, a w kolejnych latach jego ceny na rynku wtórnym zaczęły dynamicznie rosnąć. Obecnie egzemplarze w dobrym stanie osiągają około 160 000 – 190 000 PLN.

Omega Speedmaster „Silver Snoopy Award" 50th Anniversary 310.32.42.50.02.001 (2020)

Trzecia odsłona, zaprezentowana w 2020 roku z okazji 50. rocznicy przyznania Omedze nagrody Silver Snoopy Award, okazała się zdecydowanie najbardziej zaawansowana technicznie z całej linii. Model oficjalnie nie został limitowany, jednak złożoność konstrukcji oraz ogromne zainteresowanie sprawiły, że w praktyce pozostaje bardzo trudny do zdobycia. Listy oczekujących u autoryzowanych dealerów potrafią sięgać kilku lat.

Na pierwszy rzut oka zegarek zachowuje dobrze znane proporcje Speedmastera Professional: 42-milimetrową stalową kopertę inspirowaną czwartą generacją Moonwatcha. Bliższe spojrzenie ujawnia jednak zupełnie nową estetykę. Tarcza została wykonana ze srebra Ag925 i pokryta subtelną, ziarnistą mikrostrukturą uzyskaną przy pomocy lasera. Jej jasna powierzchnia kontrastuje z ciemno niebieskimi elementami – nakładanym logo, indeksami godzinowymi oraz centralnymi wskazówkami pokrytymi warstwą PVD. Kolor ten powraca również na ceramicznej wkładce bezela wykonanej z ZrO₂, na której umieszczono skalę tachymetru z historycznym detalem „Dot over Ninety”. Na subtarczy małej sekundy przy godzinie 9 pojawia się trójwymiarowa figurka Snoopy’ego wykonana ze srebra – miniatura przypinki Silver Snoopy Award przyznawanej przez astronautów. 

Najbardziej niezwykły element ukryto jednak na deklu. Przez szafirowe szkło widać trójwymiarową scenę przedstawiającą przestrzeń kosmiczną: w pierwszym planie powierzchnię Księżyca, a w tle Ziemię wykonującą pełny obrót co 60 sekund. Kiedy uruchomimy chronograf, Snoopy lecący w niewielkiej kapsule zaczyna okrążać Księżyc, pojawiając się i znikając za jego krawędzią. Cała animacja jest dyskretnym nawiązaniem do manewru trajektorii swobodnego powrotu, dzięki któremu misja Apollo 13 mogła bezpiecznie wrócić na Ziemię. Na górze dekla umieszczono napis „Eyes on the Stars”.

Wewnątrz pracuje kaliber 3861 – pierwszy w historii linii Snoopy mechanizm wyposażony w wychwyt Co-Axial i certyfikację Master Chronometer. Jest odporny na silne pola magnetyczne i dokładniejszy od poprzednich konstrukcji, a jednocześnie zachowuje ręczny naciąg, który pozostaje jedną z najbardziej charakterystycznych cech Speedmastera.

Zegarek zestawiono z niebieskim paskiem z nylonu, na którego wewnętrznej stronie wytłoczono trajektorię lotu Apollo 13 – kolejny drobny detal nawiązujący do historii misji.

Choć model z 2020 roku nie został formalnie limitowany, jego dostępność w praktyce pozostaje bardzo ograniczona. Na rynku wtórnym ceny utrzymują się dziś w okolicach 60 000 – 75 000 PLN – relatywnie rozsądnie jak na kolekcjonerski zegarek, na który u autoryzowanego dealera trzeba często czekać kilka lat.

Porównanie wszystkich edycji Omega Speedmaster Silver Snoopy Award

Referencja	Rok	Limitacja	Mechanizm	Szkło	Cena (rynek wtórny)
3578.51.00	2003	5441 sztuk	Cal. 1861	Haselitowe	ok. 55 000 – 80 000 PLN
311.32.42.30.04.003	2015	1970 sztuk	Cal. 1861	Szafirowe	ok. 160 000 – 190 000 PLN
310.32.42.50.02.001	2020	brak	Cal. 3861	Szafirowe	ok. 60 000 – 75 000 PLN